Start Ups, startupers και… startupιές!

H είδηση της εξαγοράς μιας start up εταιρείας ελληνικών συμφερόντων με έδρα το Dubai, από γερμανικό κολοσσό έναντι $360 εκατ., μονοπώλησε το ενδιαφέρον τις προηγούμενες ημέρες. Ενδιαφέρον το οποίον όμως, κατά την προσφιλή ελληνική συνήθεια, είχε έντονες αποχρώσεις υπερβολών.

Πολλών υπερβολών, με κυριότερη εκείνη που “σφράγισε” το deal ως μια “εθνική επιτυχία”. Το οποίο διαφέρει από την πραγματικότητα, όσο ή ημέρα από την νύχτα. Όμως η υπόθεση των start up, είναι εξαιρετικά σημαντική και κρίσιμη για την Ελλάδα. Τόσο σημαντική και τόσο κρίσιμη, ώστε να μην επιτρέπει την παραμικρή παρεξηγήσιμη έννοια εντύπωση.

Μας αρέσει ή δεν μας αρέσει, η Ελλάδα απέχει έτη φωτός από τον σύγχρονο ανεπτυγμένο κόσμο, σε πάρα πολλά πεδία! Ένα από τα πλέον “απομακρυσμένα”, είναι αυτό των “νεοφυών επιχειρήσεων”.

Οι διαφορές ξεκινούν από τον ελληνικό όρο! Όποιος έχει γνωστούς στη Silicon Valley, ας αναφέρει τον όρο και ας καταγράψει τις αντιδράσεις. Είναι βέβαιο πως θα περάσει μερικές πολύ ευχάριστες στιγμές. Για τη σοβαρότητα με την οποία θα τον αντιμετωπίσουν από εκεί και πέρα όμως, δεν παίρνω όρκο. Εναλλακτικά, μπορεί να τους μιλήσει για την “κρατική στήριξη” που χρειάζονται οι “νεοφυείς επιχειρήσεις” και οι “νέοι επιχειρηματίες”! Τότε όμως, θα χρειαστεί να είναι ταχύτατος…

Στις συμφωνίες που γίνονται για χρηματοδότηση start up εταιρειών, υπάρχει ένα σημείο όπου συμφωνούν όλοι. Τουλάχιστον όλοι όσοι είχαν την τύχη ν’ ασχοληθούν με project αξίας μεγαλύτερης των $100 εκατομμυρίων:

Το περιουσιακό στοιχείο με τη μεγαλύτερη αξία για μία startup, είναι το μυαλό, η ιδέα και το όραμά του ή των ιδρυτών. Όλα τα υπόλοιπα μπορούν είτε να βρεθούν, είτε ν’ αγοραστούν. Ιδέα και όραμα όμως, είναι αναντικατάστατα. Τουλάχιστον μέχρι την ημέρα που η εταιρεία, θα μεγαλώσει τόσο ώστε να χρειάζεται να λειτουργήσει υπό απόλυτα επιχειρησιακό πνεύμα και δομές. Ακόμη και τότε όμως, δεν είναι βέβαιο πως δεν υπάρχουν αποτελεσματικές εναλλακτικές (βλ. Apple, Google κ.ά.). Είναι γνωστό πως οι start up, ως επιχειρηματικός χώρος, έχουν τεράστια ποσοστά αποτυχίας (>90%). Χωρίς όμως ιδέα και όραμα, η αποτυχία είναι σίγουρη!

Εξ ου και σε όλα τα συμβόλαια που διασφαλίζουν την χρηματοδότηση μίας start up, ο πλέον χρονοβόρος όρος του deal, συνήθως αφορά τις ανταμοιβές και την παραμονή της αρχικής ομάδας. Αντίθετα, στη συντριπτική πλειοψηφία των συμφωνιών, τόσο οι χρηματοδότες, όσο και οι ιδρυτές σχεδόν ποτέ δεν συζητούν την περίπτωση πλήρους εξαγοράς και αποχώρησης των δεύτερων.

Όταν δε συμβαίνει αυτό, γίνεται είτε επειδή η startup αποτελεί “αγκάθι” για κάποιον επιχειρηματικό γίγαντα ή απλά ο ιδρυτής είχε σαν “όραμα” την “κονόμα”. Στην πρώτη περίπτωση είναι αυτονόητα τόσο οι λόγοι, όσο και η τελική τύχη ιδέας και εταιρείας, στη δεύτερη οι χρηματοδότες βλέπουν μεν value στην ιδέα, αλλά όχι στον παραγωγό της. Οπότε πληρώνουν όσο-όσο για να τον οδηγήσουν εκτός project και να το προχωρήσουν. Γιατί η νοοτροπία της 100% εξαγοράς και “κονόμας” αποτελεί τεράστιο πρόβλημα για την πρόοδό του, καθώς εξαφανίζει το αρχικό κίνητρο, την επιλεγόμενη “πείνα”.

Οφείλουμε να είμαστε ξεκάθαροι. Περιπτώσεις πλήρους εξαγοράς και μάλιστα σε υψηλά τιμήματα όπως αυτό της Instashop, αποτελούν τεράστια επιτυχία για τους μετόχους της εξαγοραζόμενης και πιθανότατα της εξαγοράζουσας. Αλλά για κανέναν άλλο! Πολύ δε περισσότερο, δεν αποτελούν εθνική επιτυχία της χώρας όπου… γεννήθηκαν οι ιδρυτές. Σε καμία περίπτωση. Ειδικά όταν σε αυτήν τη χώρα ιδρύονται μόλις μερικές δεκάδες “νεοφυείς επιχειρήσεις” (αυτόν που σκέφτηκε τον όρο θα πρέπει να τον βραβεύσουν με Όσκαρ καλύτερου κωμικού) τον χρόνο και βλέπουμε να υλοποιείται μία σοβαρού μεγέθους πώληση, κάθε 2-3 χρόνια.

Ας φτάσει αυτή η χώρα να έχει 100 ιδρύσεις και μία πώληση (έστω και 100% εξαγορά) τον μήνα, ας κάνει τα όσα προϋποθέτει ένα τέτοιος στόχος, και μετά συζητάμε για εθνική επιτυχία. Αλλά μέχρι τότε, μπράβο στα παιδιά που πετυχαίνουν and that’s it. Μπορεί αυτή η πραγματικότητα, να ενοχλεί πολλούς, αλλά ΕΙΝΑΙ η πραγματικότητα.

Για ν’ αλλάξει, πρέπει να γίνουν πολλά. Χρειάζεται νέο φορολογικό πλαίσιο, με ειδικές προβλέψεις για τις νέες επιχειρήσεις και ειδικά αυτές των νέων τεχνολογιών, χρειάζεται νέο νομικό πλαίσιο το οποίο να επιλύει τις επιχειρηματικές διαφορές (όχι μόνο των start up) σύντομα και αποτελεσματικά, χρειάζεται ειδικό νομικό καθεστώς εργαζομένων σε αυτές διότι απασχολούν εξαιρετικά εξειδικευμένο δυναμικό, το οποίο τις περισσότερες φορές (συν)εργάζεται εξ αποστάσεως και πολλά ακόμη. Εάν προσπαθήσω να συμπεριλάβω όσα πρέπει να κάνει η Ελλάδα, ώστε να υπάρξουν πραγματικά εθνικές επιτυχίες με start ups, το άρθρο θα πρέπει να μεταβληθεί σε… βιβλίο. Διαφορετικά οι Έλληνες startupers, με πραγματικά καλές και αποδοτικές ιδέες και όραμα, θα συνεχίσουν να ιδρύουν τις εταιρείες τους στο Λονδίνο, το Ντουμπάι και το… Ρότερνταμ!

Όποιος διαφωνεί ας ρίξει μια ματιά σε Microsoft, Dell, Google, Amazon, Facebook, Twitter κ.ο.κ. Ο κατάλογος ατελείωτος! Ή ας ρωτήσει τον Marc Andreessen, τον Bill Gates, τον Jeff Bezos, τον Larry Ellison, τον Larry Page, τον Sergey Brin ή τον… Paul Allen, τον… Steve Jobs, τον… David Packard και τον… Bill Hewlett! Ναι, ξέρω! Οι τέσσερεις τελευταίοι μας έχουν αφήσει εδώ και καιρό. Αλλά όταν ακούσουν για “νεοφυείς επιχειρήσεις”, μπορεί και να… επιστρέψουν!

Τουλάχιστον είναι βέβαιο πως από αυτούς θα μάθει, τι σημαίνει ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ Start Up. Διότι οι περισσότεροι από τους παραπάνω, όταν αποχώρησαν από την αρχική τους εταιρεία, είτε ιδρύσαν νέες (κι επιτυχημένες οι περισσότεροι) start up ή χρηματοδότησαν χιλιάδες άλλες. Δεν αγόρασαν κτίρια, για να “έχουν εισοδήματα”…

Πέτρος Λάζος

email hidden; JavaScript is required

Πηγή: Capital.gr

Σχόλια Άρθρου